Kele Roberson: ‘Ik probeer in mijn benadering altijd zo eerlijk mogelijk te zijn’

Een nieuw seizoen

Kele was actief als docent tijdens de NDT Summer Intensive, een jaarlijks terugkerende tweeweekse zomercursus voor jonge (pre-)professionele dansers uit heel de wereld, georganiseerd door het Nederlands Danstheater. Hij doet dit al een aantal jaren en heeft er opnieuw enorm van genoten. Kele geeft graag les. “Het is zo leerzaam om ineens ‘aan de andere kant van de zaal’ te staan, om leraar te zijn en te gidsen in plaats van zelf te dansen. Ik vind het leuk om manieren te vinden om dingen begrijpelijk te maken en die te delen. Lesgeven is ook zo waardevol omdat het zich voortzet in mijn eigen danservaring wanneer ik zelf weer aan het werk ga. Het verdiept mijn relatie tot detail en helderheid en maakt me meer bewust van de energiestromen binnen een creatieve omgeving.” De cursus eindigde op 8 augustus met een Open Night in Amare en Kele is nu helemaal klaar voor de repetities voor het nieuwe seizoen van NDT1. De eerste voorstelling bestaat uit een nieuw werk van Hofesh Shechter een reprise van The missing door van Gabriela Carrizo uit 2013.

‘Wie weet waar dat me gaat brengen’

Keles vader werkte als performer in het musicaltheater. “Toen ik ongeveer elf was, trad hij op in een productie van The Lion King, waarmee we door de hele VS reisden. Ik werd helemaal meegesleept door de fantasie van wat ik zag. Na een tournee van bijna twee jaar, kwamen we terecht in Austin, Texas, en dat is waar ik mijn eerste formele lessen kreeg.” Kele stond op het punt om zijn professionele opleiding voort te zetten aan de Juilliard School in New York City, toen een van zijn leraren met de suggestie kwam om deel te nemen aan de zomercursus van de Royal Ballet School (RBS) in London. Aan het einde van die cursus werd hem een plaats op de school aangeboden en hij besloot het aanbod aan te nemen. “Ik dacht ‘wie weet waar dat me gaat brengen’.” 

De verhuizing naar Londen bracht heel wat verandering met zich mee. “Ik had les gehad in allerlei dansstijlen, een heel scala. Maar de focus van de RBS ligt op klassiek ballet. Ik wist dat dat een uitdaging zou worden. Je zou zelfs kunnen zeggen dat ik naar Londen ben gegaan om me er ongemakkelijk te voelen en daarvan te leren en te groeien. En ik heb ook echt veel geleerd. Ik had geweldige leraren en het was ontzettend inspirerend en motiverend om alleen al dat ongelooflijke Royal Ballet aan het werk te zien. In klassiek opzicht viel er veel te leren, maar soms ging ik in mijn vrije tijd naar studios in de stad om open lessen te doen, om anders te bewegen en andere wegen te bewandelen.” Wat vonden de leraren van de Royal Ballet School daarvan? Kele glimlacht. “Dat heb ik niet gevraagd. Ik deed het gewoon. Ik denk dat ik ergens misschien die andere kleuren miste in mijn expressie.” 

Kele kreeg te horen dat hij het potentieel had om een klassieke danser te worden. “Maar ik had het gevoel dat ik mijzelf anders wilde uitdrukken. Ik was op zoek naar minder vastomlijnde, minder binaire verhalen, naar minder strakke grenzen, naar het onbestemde, naar een beetje meer ruimte voor eigen creatieve interpretatie en inbreng en wat daar dan uit voort kon komen.” In zijn laatste jaar op de RBS maakte hij voor zichzelf een solo die hij zou kunnen gebruiken voor een auditie bij het NDT. Het werk werd niet alleen goed ontvangen tijdens de jaarlijkse Zomervoorstelling van de RBS, maar opende voor Kele ook de deuren in Den Haag. In 2019 begon hij aan een nieuwe creatieve reis. Dit wordt zijn achtste seizoen bij het NDT, zijn zevende Haagse jaar.

Choreografie

Kele ziet zichzelf wel als choreograaf. “Kennelijk was ik als klein kind al bezig met mensen door de ruimte heen te dirigeren. Mijn moeder moest hierheen en mijn grootouders moesten eerst hier staan en dan daarheen – composities maken.” In januari 2018, nog op de Royal Ballet School, won Kele de Ursula Moreton Choreographic Award voor zijn choreografie Introspection. 

Sinds hij werkzaam is bij het NDT heeft hij ook veelvuldig deelgenomen aan de jaarlijkse benefietvoorstelling van het gezelschap, Switch – een avond vol verrassingen, geproduceerd en gechoreografeerd door de dansers. “Elke editie van Switch heeft me geholpen om te ontdekken wat me echt interesseert, mijn voorkeuren, wat ik in creatief opzicht zou willen zijn. Maar omdat we het allemaal in onze vrije tijd doen, naast de voorstellingen en repetities, is het soms best een marathon. Dat hoort ook bij Switch, maar het zou fijn zijn om eens wat meer tijd te hebben en, hoop ik, uiteindelijk ook meer gelegenheid om iets te maken.” 

Hij is gefascineerd door het choreografisch proces en door de benadering van elke individuele choreograaf. “Het is mooi om met mensen te werken in de context van repertoire, het tot leven brengen van een bestaand stuk, maar het is altijd heel spannend om betrokken te zijn bij het maken van iets nieuws.” Hij vindt het geweldig om deel uit te maken van Hofesh Shechters nieuwe werk en hoopt op een dag nader aan te sluiten bij of samen te werken met kunstenaars als Sharon Eyal, Jermaine Spivey, Marlene Monteiro Freitas, Saburo Teshigawara, Kenzo Kusada: dansers en choreografen die hij ook erg bewondert. 

Er zijn twee creatieve elementen waar Kele echt in gelooft: dromen en improvisatie. “Soms ga ik aan het eind van een werkdag een studio binnen, om me verder te verdiepen in iets wat die dag is langsgekomen, ergens naar terug te keren, maar soms ook om iets volkomen anders te vinden en te voelen. Dromen zijn een andere versie van dat ‘ja …, en’, een onderbewuste, open toestand waar ik kennelijk behoeft aan heb. Die brengen me soms ook dat ‘andere’. Beelden, een logica, die ik kan meenemen in mijn eigen creatieve praktijk. In beide gevallen is mijn geestesgesteldheid een soort echo van hoe ik op dat moment in het leven sta.”

Wat als?

Mijmerend over wat hij het publiek zou willen geven, zegt hij: “Dans raakt iedereen op een andere manier. Ik denk dat ik altijd probeer om in mijn benadering zo eerlijk mogelijk te zijn. Ik geloof dat er iets heel sterks aanwezig is op het raakvlak van het surreële van onze fantasie en het volgen van echte intuïtie en diep gevoel.Dat zijn drijvende krachten die de nuances kunnen bepalen van wat iemand meeneemt van diens ervaring van dans. Ik hoop dan iets te creëren dat iemands onderbewuste raakt, een herinnering oproept, een emotie terugroept, een beetje draait aan de knopjes van de ziel. Bijna iets spritueels misschien. Ik stel het mij voor als een empathisch droomlandschap.” 

Wat als hij de Piketprijs in zijn categorie zou winnen? “Ik wil altijd iets maken, dus het zou waarschijnlijk naar een project gaan, of misschien naar een cursus muzieksoftware. Voor mijn eigen muziek bouw ik het meestal al improviserend zo’n beetje op met Garageband, de software die ik gebruik. Maar ik denk dat het eigenlijk wel tijd is om mijn tools en know-how een update te geven.”

Read the English version here.

Foto: Eliza-Sophie Sekrève
Tekst: Anna Beerens