Kollektief op Kracht: ‘We blijven hoe dan ook een collectief’

Heimscheisser XL is de uitgebreide versie van de voorstelling Heimscheisser die afgelopen zomer op de Parade te zien was. Deze thriller-komedie gaat over een woongroep die op Marktplaats een lamp heeft aangeboden. Als een enigszins sinistere persoon de lamp komt ophalen, wordt al snel duidelijk dat deze niet van plan is om weer weg te gaan. Situaties vol sociaal ongemak volgen elkaar op; aan het einde van de avond is de constellatie van de groep ingrijpend veranderd. Ja fijn, deze uitgebreide versie, vinden ze. “De focus is heel anders dan op de Parade; je kunt veel meer uitproberen.” En ook fijn om terug te zijn in Zaal 3 – de plek waar Kollektief op Kracht werd geboren. “In februari 2022 speelden we voor het eerst buiten de veilige muren van de toneelacademie in Zaal 3. In de zomer van dat jaar werden we geprogrammeerd voor de Parade. Toen moest er een naam komen en werden we Kollektief op Kracht.”

Woongroep

Is een theatercollectief ook een soort woongroep? Ze vinden van wel. “Alleen zijn er binnen een woongroep allerlei regels en afspraken en zo ver is het bij ons nog niet. We werken er wel naartoe, naar iets meer structuur.” Nanine Maria Kok, Trix van Erkel, Jan Groenland, Jelle Huizinga en Léon de Vrede ontmoetten elkaar op de toneelacademie in Maastricht. Naast de producties van Kollektief op Kracht zijn ze allemaal ook betrokken bij andere projecten. “Maar we zien elkaar steeds meer. Eigenlijk zijn we sinds november van het vorig jaar vrijwel onafgebroken bij elkaar geweest. We krijgen veel leuke kansen en zeggen ook vaak ‘ja’ op dingen.” Natuurlijk is er een soort van taakverdeling. De regie is in handen van Nanine Maria; Jan en Léon gaan over het toneelbeeld en Jelle gaat over de muziek. De teksten worden geschreven door Trix en Nanine. Trix, Jelle, Jan en Léon zijn de spelers, voor Heimscheisser XL aangevuld met gastspeler Megan de Kruijf. Maar alles in samenwerking en overleg – collectief, zogezegd.

Grote productie

In haar rapport sprak de vakjury Toneel de hoop uit dat KOK zou doorgroeien “van het veld van de Parade naar de theaters in het land.” De tournée met Heimscheisser XL wijst erop dat dat ook echt aan het gebeuren is. Het Kollektief speelt de voorstelling onder meer in Assen, Alkmaar, Deventer en in Theater Bellevue in Amsterdam: “Bellevue heeft twee dagen bijgeboekt, 7 en 8 april!” Maar er staat meer op stapel. Simon Meienreis, die het komend seizoen aantreedt als artistiek leider van Theater Baden-Baden in Duitsland, heeft KOK uitgenodigd om een productie voor zijn theater te maken. Het contact met Meienreis kwam tot stand via Nanine Maria, die een band heeft met de Duitse theaterwereld door haar werkzaamheden als regieassistent voor Theaterhaus Jena. Meienreis kwam vorig jaar naar de Parade en was onder de indruk van KOK. Het Kollektief is zich terdege bewust van de verantwoordelijkheid die het met deze productie op zich heeft genomen. “Voor onze eigen producties doen we alles zelf en op onze eigen manier. In Baden-Baden hebben we te maken met een heel team van professionals; technici, decorbouwers, mensen voor kostuums en de Duitse acteurs. En wij moeten dat gaan aansturen. We moeten dan echt weten wat we willen en met goede instructies komen.” Ze zullen samen spelen met hun Duitse collega’s, maar over een al dan niet perfect Duits accent maken ze zich geen zorgen. Het stuk zal gaan over een resort waar allerlei gasten verblijven met de daarbij behorende spraakverwarring en miscommunicatie. “Het is ontzettend spannend wat we gaan doen. Eigenlijk zou iemand een documentaire over dit avontuur moeten maken.” Maar voorafgaand aan het Duitse avontuur beleven ze deze zomer hun vijfjarig jubileum op de Parade met “een utopische komedie over vier mensen bij een slagboom.” De première vindt plaats in het Haagse Westbroekpark op 11 juli.

Geen wedstrijd

Ze zijn nog steeds niet helemaal gewend aan het winnen van de Piketprijs. “Het is geweldig om een duim te krijgen. Dat mensen dan in feite zeggen: jullie zijn goed bezig. Zelfs als je niet wint, is het positief. Als genomineerde zit je allemaal in dezelfde positie. Daarom is het mooi dat iedereen iets krijgt. We vinden sowieso dat kunst geen wedstrijd moet zijn.” Voor het geldbedrag hebben ze geen vastomlijnde plannen. “We gaan in elk geval een keer lekker uit eten. Stilstaan bij het feit dat het al vijf jaar goed gaat. Het is fijn om iets achter de hand te hebben, ruimte te kunnen creëren en niet uitbetaalde uren goed te maken. Misschien mensen inhuren voor marketing en zo. We willen ons ergens gaan vestigen en denken aan Den Haag. En verder vooral investeren in onze identiteit en in waar we heen willen. We blijven hoe dan ook een collectief.”

Tekst: Anna Beerens
Foto: De Schaapjesfabriek