Uitreiking Piket Kunstprijzen 2025
Op het grote scherm van de, goedgevulde en verwachtingsvolle, Zaal 2 in het Theater aan het Spui wandelt Karel van Laere met zijn mobieltje aan het oor kalmpjes over een draaiende betonmolen gemonteerd op een vrachtwagen. De locatie: Kaohsiung, Taiwan. Dit fragment uit Karels bizarre video Calling from Work (2025) is niet alleen een heel bijzondere opening voor de 12e uitreiking van de Piket Kunstprijzen, het vormt ook een verwijzing naar ontwikkeling en continuïteit. In 2014 was Karel van Laere de allereerste winnaar van de Piketprijs in de categorie Toneel. De presentator van vanavond, David Westera (in 2023 genomineerd in diezelfde categorie), vertelt ons na zijn welkomstwoord dat hij zo’n tien jaar geleden bij Karel auditeerde voor de Performanceopleiding van de Toneelacademie Maastricht: “Piket verbindt mij met Karel van Laere.”
David geeft het woord aan Taco Hovius (bestuursvoorzitter van de Stichting mr F.H. Piket) en Marie Jeanne de Rooij (directeur Piket Kunstprijzen). Hovius: “Straks is er voor iedereen prosecco, maar eerst laten we zien dat het óók bubbelt in de Haagse kunst.” Hovius wijst op de waarde van wat, dankzij Frederik Hendrik Piket, tot stand is gebracht en spreekt ook zijn vertrouwen in de toekomst uit: “Den Haag wil in 2033 culturele hoofdstad van Europa worden. Nou, dan is deze stichting er nog!” Marie Jeanne de Rooij is blij dat geen enkele genomineerde met lege handen naar huis gaat: “6000 euro voor elke winnaar en 3000 euro voor elk van de anderen, dat is toch 36.000 euro per jaar. Het is niet niks!” Ze vraagt om een speciaal applaus voor Vladislav Detiuchenko en Veronika Rakitina, die vanavond ook in de zaal zitten. Vladislav en Veronika werden in 2024 genomineerd in de categorie Dans; enkele dagen geleden wonnen zij Holland’s Got Talent 2025.
Categorie Dans
“Als je acteur bent”, zegt David Westera, “dan kun je nooit meer ontspannen naar een voorstelling kijken. Wat je ziet, roept allerlei vragen op die je ervan weerhouden om je te laten meeslepen.” Maar wat hem betreft, is er één uitzondering en dat is dans. Hij nodigt de aanwezigen uit om samen met hem te kijken naar de profielfilmpjes voor die categorie. “Waanzinnig”, zegt hij, als genomineerden en jury naast hem staan. “Alle drie zo verschillend!” Annabel Koele spreekt in haar filmpje van abstracte vormen die zij met haar lichaam wil creëren, “zodat je bijna niet meer kunt zien dat het om een menselijk lichaam gaat.” David: “Ervaar je die vervreemding ook zelf?” Annabel: “Nee, ik weet eigenlijk heel goed wat ik doe. Voor mij is het heel logisch.” Chandenie Gobardhan combineert in haar werk traditionele Indiase dans en hedendaagse street styles. David: “Is er iets waar je je het meest vrij in voelt?” Voor Chandenie weegt alles even zwaar: “Nee, echt niet. Het is geen kwestie van keuze.” Giulio Hoxhallari biecht in zijn filmpje op dat hij er als kind van droomde ooit met Michael Jackson te dansen. David: “Tja, dat gaat niet meer gebeuren natuurlijk. Is er iemand die Michael, wat jou betreft, heeft opgevolgd?” Giulio: “Nee, hij was voor mij het begin en hij inspireert me nog altijd. Hij was echt de King of Pop.”
Het woord is nu aan de vakjury Dans, Erik Kaiel en Mitchell-lee van Rooij. Kaiel: “We kijken onder elk steentje hier in Den Haag. De laatste tijd gaat het echt over alleskunners. Er is ook een enorme diversiteit en dat is uniek voor Den Haag. Maar we hebben toch weer drie uitzonderlijke dansers gevonden.” Met een grijns voegt hij eraan toe: “Dat is eigenlijk best goed gedaan van ons.” Van Rooij leest het juryrapport van de winnaar voor, maar geanonimiseerd, zodat iedereen tot het laatste moment in spanning wordt gehouden. De winnaar in de categorie Dans is Chandenie Gobardhan. In een kort gesprek met Team Piket na de uitreiking zegt Chandenie: “Soms werk je in stilte, vertrouwend op je gevoel. Het winnen van deze prijs voelt als een echo van erkenning en een teken dat die stilte gehoord wordt. Ik voel me diep gezien en enorm gemotiveerd om verder te bewegen, verbinden, te voelen en te delen. Deze prijs voelt ook als een spiegel van de gemeenschap om mij heen, van iedereen die me draagt, inspireert en me eraan herinnert waarom ik blijf creëren.”
Categorie Schilderkunst
“Dansers en acteurs zijn vertrouwd met deze plek”, zegt David. “Vertrouwd met het podium, want voor onze kunst moet ons lijf altijd mee.” Dat geldt niet voor beeldend kunstenaars, die immers zonder aanwezig te zijn toch met de beschouwer in gesprek kunnen gaan. Na de filmpjes hebben gekeken, moet hem toch wat van het hart: “Nou, er zijn hier ook wel mensen bij die een potje kunnen acteren!” Het geduld van Livia Claesson vervult David met verbazing en respect. “Ja, echt”, zegt Livia, “als het misgaat met de airbrush moet ik alles overdoen.” Jemima de Jonge werkt veel met karton. David: “Waarom karton?” Jemima: “Ik gebruik karton om mijn sets te creëren. Ik wilde aanvankelijk de aandacht niet te veel op die sets richten. Ik wilde een neutrale achtergrond en daarvoor koos ik karton, maar uiteindelijk raakte ik echt gefascineerd door dat materiaal.” De ramen van de Nederlandse doorzonwoning waren een openbaring voor Carmen Roca Igual: “In Spanje zijn de ramen klein en is het geheim wat zich daarachter afspeelt. Ik kan er niets aan doen – ik moet gewoon bij mensen naar binnen kijken. Dan besef je dat we hier allemaal tegelijk zijn, bezig met ons eigen leven.”
Pietertje van Splunter en Johan Gustavsson, samen de vakjury Schilderkunst, staan klaar om de naam van hun winnaar te onthullen. Van Splunter: “Kunst vereist moed, lange eenzame uren in de studio. Dus het is geweldig om hier vanavond de kunst te kunnen vieren.” Gustavsson roemt de “strong and vibrant art scene” van Den Haag. “Het is altijd spannend om naar de kunst in Den Haag te kijken”, zegt hij. “Dit jaar is bijzonder omdat onze genomineerden, ondanks allerlei verschillen, ook veel gemeen hebben. Hun werk heeft humor en dat kunnen we wel gebruiken in deze moeilijke tijden. Bovendien laat hun werk veel aandacht zien voor de menselijkheid die we met elkaar delen.” De winnaar in de categorie Schilderkunst is Carmen Roca Igual. In haar reactie na de uitreiking zegt Carmen: “Ik ben heel dankbaar voor de mogelijkheden die jonge kunstenaars worden geboden, zodat ze door kunnen gaan en erin kunnen blijven geloven. Ik ben blij om te kunnen blijven maken en mijn werk te kunnen delen met een sprankje kleur, met humor en menselijkheid.”
Categorie Toneel
David heeft er nog eens over nagedacht. “In mijn eigen profielfilmpje van 2023 zeg ik dat acteren of theater maken professioneel gek doen is. Maar bij nader inzien… Theater is al zo oud, het bestond al in het oude Griekenland. We doen het al zo lang. Eigenlijk is het volstrekt normaal!” De omvang van het gezelschap dat naast hem op het toneel staat, is te danken aan Kollektief op Kracht dat bestaat uit regisseur Nanine Kok en spelers/makers Trix van Erkel, Jan Groenland, Jelle Huizinga en Léon de Vrede: ze zijn er alle vijf. “Hoe vullen jullie het collectief werken in?” vraagt David. Het antwoord klinkt heel ‘collectief’: “We doen voornamelijk de dingen samen, maar er is wel een taakverdeling. Deels verdeeld, maar uiteindelijk gezamenlijk dus.” In haar filmpje omschrijft Hélène Vrijdag de make-up van haar personage Woman Folly als “glitterwasbeer”. “Waar blijft Woman Folly als de wasbeer eraf is?” vraagt David haar. “Ze is er”, stelt Hélène vast. “Als ik klaarkom, als ik boos ben op mensen in het verkeer…” Mike Zanting spreekt in zijn filmpje van zijn wens om een drieluik te maken over drie historische queer figuren. Hij heeft een voorstelling over Ludwig II van Beieren gemaakt – heeft hij al ideeën over de andere twee? Mike: “Eigenlijk totaal niet. Echt, ik weet het nog niet. Ik ben op dit moment ook met hele andere dingen bezig.”
De leden van de vakjury Toneel, Nadine van Pinxteren en Joep Hendrikx, maken dit jaar hun debuut als jury; Hendrikx won in 2022 de Piketprijs is zijn categorie. “Superleuk om jullie te laten zien dat wij jullie hebben gezien.” Het is duidelijk dat ze trots zijn op ‘hun’ genomineerden. “We willen dat Kollektief op Kracht na heel hard werken aan eigenheid de stap naar de grote zalen gaat maken. Mike is niet alleen een geweldig acteur, maar ook een maker met een eigen stem. Afgelopen zomer schiep hij in een tentje op de Parade een wereld op die groots en intiem tegelijk was. Hélène, ongelooflijk wat jij allemaal kan. Jouw werk laat zien dat het onderscheid tussen allerlei hokjes en disciplines overbodig is.” De winnaar in de categorie Toneel is Kollektief op Kracht. De reactie van de vijf gelukkigen: “Wij zijn enorm blij en dankbaar voor deze erkenning. We willen ten eerste de vakjuryleden Toneel bedanken. Daarnaast de Parade en in het bijzonder John de Weerd. Zonder hem zouden we niet zijn waar we nu zijn. We willen ook onze ‘krachtpatsers’ bedanken; vrienden en vakgenoten die ons op allerlei manieren helpen. Dat geldt ook voor onze accountant Peter Kok, Meester Ontwerpers en het bestuur van Kollektief op Kracht, dat bestaat uit Roel Tichelaar, Mischa van Teeffelen en Marthe Wannenmacher. Tot slot willen wij het publiek bedanken. Zonder alle mensen die naar ons komen kijken, kunnen wij niets laten zien.”
Klarinettist Jelmer de Moed stelt winnaars, genomineerden en publiek in staat even bij te komen van de emoties met een uitvoering van New York Counterpoint van Steve Reich. Dan nodigt David juryvoorzitter Majel Blonden uit om op het toneel te komen, want ook dit jaar wordt er een Juryprijs uitgereikt.
Piket Juryprijs
De Piket Juryprijs 2025 gaat naar Cees Debets, Directeur Theater van Het Nationale Theater. “Dit is het moment om Cees Debets te eren met een prijs; hij gaat begin 2026 met pensioen. Cees is een bijzondere theaterdirecteur, want hij is er altijd. Bij elke voorstelling laat hij zijn gezicht zien, altijd met een aanstekelijk, oprecht enthousiasme, klaar om het elke keer weer nieuw en spannend te vinden. Niets aan hem getuigt van de ivoren toren. Hij praat met iedereen, spelers, technici, de mensen achter de bar. Hij is innemend en benaderbaar en zet iedereen in zijn kracht. Samenwerken is Cees’ tweede natuur. Zijn verbindende houding heeft ongetwijfeld bijgedragen tot de succesvolle fusie van de Koninklijke Schouwburg, het Nationale Toneel, NTjong en Theater aan het Spui tot Het Nationale Theater. In een wereld waarin machtsvertoon en hard schreeuwen tot oplossing voor alles lijkt te worden verklaard, laat Cees’ voorbeeld zien dat het ook anders kan.” Debets: “Ik vind het geweldig om juist hier deze prijs in ontvangst te mogen nemen. De architect van dit gebouw, Herman Hertzberger, is de man van de ‘relationele ruimte’. Dat spreekt mij zeer aan. Ik geloof in de kracht van dialoog. In ‘de andere stem’, in samenwerken en delen. Ik hou van deze stad die zich voordoet als dorp – rust, reinheid en regelmaat. In vergelijking met Amsterdam: fast food versus slow cooking. Vertrouwen is voor mij een voorwaarde. Wantrouwen kan geen voedingsbodem zijn voor creativiteit.” Hij zwaait strijdlustig met zijn award, de Hamer van Joep van Lieshout: “Denk het wantrouwen weg. Strijd tegen onverschilligheid!”
In haar slotwoord bedankt Marie Jeanne de Rooij al diegenen die hebben bijgedragen aan deze feestelijke uitreiking, onder wie Jasper Masthoff, de maker van de profielfilmpjes, de jonge fotografe Eliza-Sophie Sekrève, die de portretfoto’s van de genomineerden maakte, de jury, bestuur Piket en team Piket, Anna Beerens en Tanja Verkaik, de leden van Team Piket en Janneke Kämena en Janneke Stofmeel, die ervoor zorgden dat ieder een Hamer en een juryrapport kreeg. En dan is het tijd voor de beloofde prosecco.
Tekst: Anna Beerens
Foto's: De Schaapjesfabriek
